ابن خلدون ( مترجم : م . محمد پروين گنابادى )

1065

تاريخ ابن خلدون ( مقدمه تاريخ ابن خلدون ) ( فارسى )

اين عمل همچنان بتفصيل تمام ادامه مىيابد تا حرفى بدست ميآيد و آن را يادداشت ميكنند سپس دوبارهء عمل را ادامه ميدهند و دربارهء تمام حروفى كه سؤال را تشكيل ميدهند عمل ميكنند بدين سان حروفى مجزا بدست ميآيد كه ميتوان آنها را با يكى از ابيات قصيده تطبيق كرد بدين ترتيب حروف را چنان كه بتوان از آنها كلمات عربى بدست آورد بهم مىپيوندند ، ولى بايد در نظمى كه هنگام عمل بدست آمده كوچكترين تغيير داده نشود . اين كلمات حاوى جواب است و جواب يكى از ابيات همان قصيده خواهد بود اين است جوابى كه ابن خلدون دربارهء سؤال زايچه بدست آورده است : تروحن روح القدس ابرز سرها * لادريس فاسترقا بها مرتقا العلا از اين شعر چنين فهميده مىشود كه زايچه داراى ريشه‌اى بسيار قديمى است و مخترع آن ادريس بوده است كه بعضى از علماى اسلام او را با اخنوخ Enoch يكى ميدانند بقيهء فصل نيز بعمليات ديگرى اختصاص يافته است كه با همين مسئلهء زايچه ميتوان آنها را انجام داد و فصل با عبارتى پايان مىيابد كه مؤلف در آن طرز كشف روابط اسرار آميزى را كه ميان حروف و عناصر چهارگانه وجود دارد بيان كرده است دسلان مترجم مقدمه بفرانسه نيز از ترجمهء اين قسمت صرف نظر كرده است و مينويسد : با اينكه اين فصل از آغاز قصيدهء سبتى پر از اصطلاحات و عبارات آميخته به معما و مطالب بسيار پيچيده و تصورات موهوم بود ، من به امكان ترجمهء آن معتقد بودم و مخصوصا بسيار علاقه داشتم عمل طولانى و بسيار مفصلى را كه مؤلف توسط آن بيافتن اين جواب موفق گرديده است ادامه دهم و آن را خود نيز محقق سازم و به همين قصد به مقابلهء متن چاپ پاريس و نسخه‌هاى خطى ( C و D ) با چاپ بولاق آغاز كردم آنگاه دريافتم كه من نسخهء صحيحى از اين قصيده كه كاترمر آن را ديده بوده است در دست ندارم گو اينكه وى نيز به ميزان وسيعى در